Τα πανηγύρια στη Μακεδονία είναι υπαίθριες γιορτές γύρω από τον εορτασμό ενός χωριού ή μιας ενορίας, με ζωντανή ορχήστρα, φαγητό σε πάγκους και χορό ως αργά, συνήθως με ελεύθερη είσοδο. Η περιφέρεια -Θεσσαλονίκη, Σέρρες, Δράμα, Ημαθία, Πέλλα και Πιερία- έχει έναν από τους πυκνότερους χάρτες πανηγυριών της χώρας, χτισμένο πάνω σε δύο παραδόσεις που παίζουν μαζί στο ίδιο πρόγραμμα: την ποντιακή λύρα και τα χάλκινα των μακεδονίτικων και βλάχικων γλεντιών. Η κορυφή της σεζόν πέφτει, όπως παντού στην Ελλάδα, στις 15 Αυγούστου, αλλά στη Μακεδονία το πρόγραμμα ανοίγει ήδη από τον Ιούνιο και κρατάει ως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Ορχήστρες όπως τα Μπρατίμια και ο λυράρης Ματθαίος Τσαχουρίδης περνάνε από χωριό σε χωριό όλο το καλοκαίρι, με το ίδιο πρόγραμμα να εμφανίζεται σε έξι διαφορετικές περιφερειακές ενότητες μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Το Ημερολόγιο - Πότε και Πού

Θεσσαλονίκη

Η Θεσσαλονίκη συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό πανηγυριών σε όλη την περιφέρεια, από τα ποντιακά γλέντια της Καλαμαριάς ως τα χωριά του Λαγκαδά. Στις 15 Αυγούστου, τρία ξεχωριστά πανηγύρια πέφτουν την ίδια βραδιά μέσα στον δήμο: στον Άγιο Βασίλειο με τον Βασίλη Μπατή, στον Πεντάλοφο με τους Αντικρύ και στα Νέα Σίλατα με τον Αντώνη Καρδαμίλη. Νωρίτερα το καλοκαίρι, το Μελισσοχώρι, η Γερακαρού Λαγκαδά και η Ξυλόπολη είχαν ήδη κάνει το δικό τους γλέντι, συνήθως με ζωντανή λαϊκή ορχήστρα στην πλατεία ή στην αυλή του σχολείου. Στα δεδομένα του Mood, ο δήμος Θεσσαλονίκης καταγράφει 35 ξεχωριστά πανηγύρια αυτό το καλοκαίρι, σχεδόν τα μισά απ' όσα εντοπίζονται σε ολόκληρη τη Μακεδονία. Η πλήρης εικόνα των events στη Θεσσαλονίκη, πανηγύρια και μη, είναι διαθέσιμη στο Mood.

Σέρρες

Στις Σέρρες, το πρόγραμμα του Αυγούστου είναι σχεδόν όλο ποντιακό: το Αψίμον, το 14ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντίων στο Λιμανάκι Λιθοτόπου και το 5ο Ποντιακό Ξεφάντωμα της Κοίμησης πέφτουν όλα μέσα στις πρώτες δέκα μέρες του μήνα. Τον Ιούλιο, το πρόγραμμα είχε ήδη τον Προφήτη Ηλία στο Καρυδοχώρι και τον Άγιο Παντελεήμονα στο Κωνσταντινάτο· νωρίτερα, τον Ιούνιο, η κρητική αδελφότητα «Το Αρκάδι» είχε φέρει ένα κρητικό γλέντι στο Νέο Σούλι, απόδειξη ότι το πρόγραμμα δεν είναι μόνο ποντιακό, αλλά φιλοξενεί και κοινότητες που ήρθαν στην περιοχή από αλλού. Στον Άγιο Ιωάννη, η 11η Γιορτή Μπακάλικης Πιπεριάς δείχνει πώς ένα πανηγύρι μπορεί να χτιστεί γύρω από ένα τοπικό προϊόν και όχι μόνο γύρω από μια γιορτή του εορτολογίου.

Δράμα

Η Δράμα ανήκει διοικητικά στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, όχι στην Κεντρική Μακεδονία, αλλά μοιράζεται το ίδιο πρόγραμμα χάλκινων και βιολιών με τους γείτονές της. Στις 18 Ιουλίου, η 22η Γιορτή Καλαμποκιού στους Αντιφίλιππους έχει ελεύθερη είσοδο και ζωντανή μουσική από τα Μπρατίμια και τη Σταυρούλα Γελκοβάνη. Η ίδια μπάντα περνάει από το Καλαμπάκι και τον Ξηροπόταμο μέσα στον Αύγουστο, ενώ στις 23 Αυγούστου οι πολιτιστικοί σύλλογοι της Χωριστής, της Αδριανής και του Δοξάτου διοργανώνουν κοινό γλέντι με την μπάντα Bronza Banda.

Ημαθία (Βέροια, Νάουσα)

Γύρω από τη Βέροια, το μεγαλύτερο ραντεβού του καλοκαιριού είναι η 8η ΡοδακΟΙΝΟγνωσία στον Κοπανό της Νάουσας, ένα τριήμερο πανηγύρι που συνδυάζει ποντιακή μουσική, τοπική κουζίνα και χορευτικά συγκροτήματα την 1η και τη 2η Αυγούστου. Στο Νεόκαστρο, ο Φώτης Τρασιάς και η Παναγιώτα Τζάτου κρατάνε ζωντανή μια πιο μικρή, τοπική γιορτή στις 18 Ιουλίου, ενώ στο Μακροχώρι ο Α' Καλοκαιρινός Χορός συνδυάζει ποντιακό γλέντι με μαθήματα κρητικών χορών.

Πέλλα (Έδεσσα, Σκύδρα)

Γύρω από την Έδεσσα, η κάλυψη στο Mood είναι πιο αραιή σε αριθμό απ' ό,τι στη Θεσσαλονίκη ή στις Σέρρες, αλλά τα events που υπάρχουν έχουν συγκεκριμένη ημερομηνία και χωριό. Στη Σκύδρα, τα Μπρατίμια κλείνουν τον Αύγουστο με πανηγύρι στην Πέτρια στις 30 του μήνα, ενώ ο Ματθαίος Τσαχουρίδης περνάει από την ίδια την Έδεσσα δύο φορές μέσα στον Αύγουστο, στις 22 και στις 30.

Πιερία (Κατερίνη)

Στην Πιερία, το Ποντιακό Πολιτιστικό Τριήμερο στον Κορινό είναι στην 29η χρονιά του και γεμίζει το προαύλιο του γυμνασίου για τρεις μέρες στις αρχές Ιουλίου. Στα Βρόντου, το 8ο Αντάμωμα Βροντιμών συμβαίνει στις 3 Ιουλίου, ενώ στα Αλώνια ο Τσαχουρίδης παίζει στις 14 Αυγούστου με καλεσμένη την Πίτσα Παπαδοπούλου. Στον Καταχά, το 27ο Αντάμωμα κλείνει τον μήνα στις 29 Αυγούστου με τον Γιώργο Σιαμλίδη και την Ελένη Μπασδάρα.

Τι Κάνει τα Πανηγύρια της Μακεδονίας Ξεχωριστά

Στη Μακεδονία, το πρόγραμμα δεν είναι νησιώτικο με βιολί και λαούτο, αλλά ηπειρωτικό, χτισμένο πάνω στην ποντιακή λύρα και στα χάλκινα των μπαντών που παίζουν μπροστά, πίσω και δίπλα στο τραπέζι. Η προσφυγιά του 1922 άφησε στην περιοχή δεκάδες συλλόγους Ποντίων που ακόμα οργανώνουν το δικό τους «γλέντι» ή «αντάμωμα» κάθε καλοκαίρι, συχνά στο προαύλιο ενός σχολείου ή σε ένα γήπεδο παρά σε πλατεία. Πάνω σε αυτό το σκελετό, ορχήστρες όπως τα Μπρατίμια χτίζουν καλοκαιρινή περιοδεία που περνάει από τη Δράμα στις Σέρρες και από εκεί στην Πιερία μέσα σε λίγες εβδομάδες, με το ίδιο ρεπερτόριο χάλκινων και βιολιών να αλλάζει μόνο χωριό, όχι πρόγραμμα. Η άλλη σταθερά είναι ο λυράρης Ματθαίος Τσαχουρίδης, που εμφανίζεται σε τουλάχιστον πέντε διαφορετικά πανηγύρια της περιφέρειας μέσα στο ίδιο καλοκαίρι, από τη Θεσσαλονίκη ως την Έδεσσα και την Πιερία. Στα δεδομένα του Mood, η περιφέρεια συνολικά καταγράφει πάνω από 80 πανηγύρια αυτό το καλοκαίρι σε έξι περιφερειακές ενότητες, κάτι που βάζει τη Μακεδονία στις πυκνότερες περιοχές για πανηγύρια στη χώρα, μαζί με τις Κυκλάδες και την Κρήτη.

Τι να Γνωρίζεις Πριν Πας

Η είσοδος είναι σχεδόν πάντα ελεύθερη, αλλά το φαγητό και το κρασί στους πάγκους πληρώνονται μετρητά -πολλά χωριά δεν έχουν POS.
Τα περισσότερα πανηγύρια ξεκινούν το βράδυ, γύρω στις 9-10, και κρατάνε ως τις πρώτες πρωινές ώρες, ειδικά όσα πέφτουν σε Παρασκευή ή Σάββατο.
Στα μικρά χωριά η στάθμευση γίνεται στους γύρω δρόμους -καλό είναι να φτάνεις νωρίς τον Δεκαπενταύγουστο, όταν πολλά πανηγύρια πέφτουν την ίδια βραδιά.
Ένα ζακετάκι είναι χρήσιμο ακόμα και τον Αύγουστο, γιατί οι νύχτες στα ορεινά χωριά κρυώνουν πιο νωρίς απ' ό,τι στην πόλη.
Η κάλυψη στο Mood για τα πανηγύρια της Δράμας, της Έδεσσας και της Βέροιας παραμένει μικρότερη σε αριθμό από αυτή της Θεσσαλονίκης και των Σερρών -6 έως 7 καταγεγραμμένα πανηγύρια η καθεμία τον τελευταίο μήνα, έναντι 35 και 16 αντίστοιχα- αν και τα events που υπάρχουν αφορούν συγκεκριμένα χωριά και όχι γενικές αναφορές νομού.

Βρες Λαϊκά και Παραδοσιακά Events στο Mood

Πέρα από τα πανηγύρια, το πρόγραμμα λαϊκής και παραδοσιακής μουσικής στη Μακεδονία συνεχίζεται όλο τον χρόνο, με ζωντανές ορχήστρες, ρεσιτάλ ποντιακής λύρας και κρητικά γλέντια που δεν συνδέονται με κάποια γιορτή του εορτολογίου. Το Mood καταγράφει αυτά τα λαϊκά και παραδοσιακά events στη Θεσσαλονίκη με ημερομηνία, lineup και τοποθεσία, χρήσιμο συμπλήρωμα σε όποιον θέλει να συνεχίσει το γλέντι και μετά τον Αύγουστο.

Συχνές Ερωτήσεις

Πότε είναι τα πανηγύρια στη Μακεδονία;

Το πρόγραμμα ανοίγει τον Ιούνιο με μικρότερα χωριάτικα γλέντια και κορυφώνεται γύρω στις 15 Αυγούστου, όταν πέφτουν τα περισσότερα πανηγύρια της χρονιάς σε μια και μόνη βραδιά. Μεμονωμένα πανηγύρια συνεχίζονται ως τις αρχές Σεπτεμβρίου, ειδικά στην Πιερία και στην Ημαθία.

Είναι δωρεάν τα πανηγύρια στη Μακεδονία;

Η είσοδος είναι σχεδόν πάντα ελεύθερη. Η μόνη εξαίρεση που εμφανίζεται στα δεδομένα του Mood είναι πανηγύρια με ονομαστική τιμή εισόδου γύρω στα 5 ευρώ, όπως το Αψίμον στις Σέρρες, συνήθως για να καλυφθεί το κόστος της ορχήστρας.

Ποιο είναι το πιο γνωστό πανηγύρι στη Μακεδονία;

Δεν υπάρχει ένα μόνο πανηγύρι που να ξεχωρίζει σε όλη την περιφέρεια -το πρόγραμμα είναι χτισμένο πάνω σε δεκάδες μικρότερα χωριάτικα γλέντια παρά σε μία μεγάλη γιορτή. Το Ποντιακό Πολιτιστικό Τριήμερο στον Κορινό της Πιερίας, στη 29η χρονιά του, είναι από τα πιο μακρόβια της περιοχής.

Τι μουσική παίζεται στα πανηγύρια της Μακεδονίας;

Το ρεπερτόριο στηρίζεται στην ποντιακή λύρα, στα χάλκινα και στα βιολιά των μακεδονίτικων και βλάχικων μπαντών, με λαϊκά τραγούδια των τελευταίων δεκαετιών να μπαίνουν στο πρόγραμμα προς το τέλος της βραδιάς. Όσα live music events στη Θεσσαλονίκη έχουν παρόμοιο προφίλ -λαϊκά, έντεχνα, παραδοσιακά- είναι καταγεγραμμένα στο Mood μαζί με τα πανηγύρια, με ημερομηνία και lineup για κάθε βραδιά.

Το πλήρες πρόγραμμα πανηγυριών και λαϊκής μουσικής στη Μακεδονία αλλάζει εβδομάδα με την εβδομάδα, με νέα χωριά και ημερομηνίες να προστίθενται μέσα στο καλοκαίρι. Η πιο ενημερωμένη εικόνα είναι πάντα διαθέσιμη στο Mood.