Αν το πανηγύρι έχει πατρίδα, αυτή είναι η Ήπειρος. Εδώ η γιορτή του αγίου δεν είναι απλώς μια βραδιά με μουσική - είναι το γεγονός του χρόνου για κάθε χωριό, με την κομπανία να στήνεται στην πλατεία, το κλαρίνο να κρατά τον πρώτο λόγο και τον αργό, βαρύ χορό να ανοίγει με τους γεροντότερους. Το Mood καταγράφει πλέον πάνω από 200 πανηγύρια και γλέντια στην Ήπειρο για το καλοκαίρι του 2026, από τα Ζαγοροχώρια ως τον Αμβρακικό - ο μεγαλύτερος αριθμός από κάθε άλλη περιοχή της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Ο οδηγός παρακάτω πηγαίνει περιοχή-περιοχή. Για τα Ιωάννινα και την Πρέβεζα υπάρχουν αναλυτικοί οδηγοί με τις ημερομηνίες χωριό-χωριό - εδώ είναι ο χάρτης ολόκληρης της Ηπείρου.
Ο ήχος: κλαρίνο, κομπανία και πολυφωνικό
Το ηπειρώτικο πανηγύρι έχει τον πιο αναγνωρίσιμο ήχο της χώρας. Η κομπανία - κλαρίνο, βιολί, λαούτο και ντέφι - παίζει σε κύκλους που κρατούν ώρες, με τα μοιρολόγια και τους σκοπούς του τόπου να εναλλάσσονται με τον χορό. Στο Πωγώνι επιβιώνει και το πολυφωνικό τραγούδι, από τις παλαιότερες μουσικές παραδόσεις της Ευρώπης. Σε αντίθεση με το νησιώτικο γλέντι, εδώ ο ρυθμός είναι αργός και το βάρος πέφτει στη γραμμή του κλαρίνου - γι' αυτό και οι μεγάλοι κλαριντζήδες της Ηπείρου είναι ονόματα με βαρύτητα σε όλη την Ελλάδα.
Ιωάννινα, Ζαγόρι και Κόνιτσα
Ο νομός Ιωαννίνων κρατά το πυκνότερο πρόγραμμα της περιοχής - από τα χωριά του λεκανοπεδίου ως το Ζαγόρι και το Πωγώνι. Οι επιβεβαιωμένες ημερομηνίες, από την Περίβλεπτο και την Κληματιά ως τη Γιορτή Πέστροφας, είναι στον αναλυτικό οδηγό για τα πανηγύρια των Ιωαννίνων, ενώ το πλήρες πρόγραμμα ζει στη σελίδα των Ιωαννίνων στο Mood.
Ξεχωριστή θέση κρατά η Κόνιτσα με το Ζαγόρι: τα ορεινά χωριά τους μαζεύουν γύρω από τον Δεκαπενταύγουστο μερικά από τα πιο γνωστά πολυήμερα γλέντια της Ηπείρου. Στην Αετομηλίτσα, το ψηλότερο χωριό της Ελλάδας, το διήμερο πανηγύρι στις 14 και 15 Αυγούστου κλείνει τη μεγάλη βδομάδα του καλοκαιριού στα 1.600 μέτρα.
Άρτα: ο κάμπος και τα Τζουμέρκα
Η Άρτα βγάζει φέτος ένα από τα πιο ενδιαφέροντα προγράμματα της περιοχής. Η σεζόν ανοίγει την 1η Αυγούστου με το λαϊκοδημοτικό πανηγύρι και το πανηγύρι στη Φιλοθέη, και κορυφώνεται με τις Αυγουστιάτικες «Αντράλες» στις 10 και 11 Αυγούστου. Την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, στις 14, τα Καλεντινιώτικα ξαναστήνουν τη γιορτή του Καλεντζίου. Όλες οι ημερομηνίες μαζεύονται στη σελίδα της Άρτας στο Mood.
Πρέβεζα και Θεσπρωτία
Η Πρέβεζα έχει τον δικό της αναλυτικό οδηγό, με τα γλέντια από το Κανάλι και την Κρανιά ως τη Γιορτή της Σαρδέλας - οι ημερομηνίες είναι στα πανηγύρια της Πρέβεζας. Στη Θεσπρωτία, η Ηγουμενίτσα κρατά παραδοσιακό πανηγύρι την 1η Αυγούστου, με τη σεζόν να κλείνει στις 8 Σεπτεμβρίου, στο Γενέσιο της Θεοτόκου.
Το εορτολόγιο του ηπειρώτικου καλοκαιριού
Όπως παντού στην Ελλάδα, το πρόγραμμα ακολουθεί τους αγίους - αλλά στην Ήπειρο οι μεγάλες ημερομηνίες ξεσηκώνουν ολόκληρα χωριά ταυτόχρονα. Ο Προφήτης Ηλίας στις 20 Ιουλίου ανοίγει τον κύκλο στα ξωκλήσια των κορυφών, η Αγία Παρασκευή στις 26 γεμίζει τα χωριά του κάμπου, και η Μεταμόρφωση του Σωτήρος στις 6 Αυγούστου κρατά τα δικά της γλέντια. Η κορύφωση έρχεται με την Κοίμηση της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου, όταν τα ορεινά χωριά - από το Ζαγόρι ως τα Τζουμέρκα - στήνουν τα πολυήμερα πανηγύρια τους, συχνά με τρεις βραδιές στη σειρά. Η σεζόν κλείνει στις 8 Σεπτεμβρίου, στο Γενέσιο της Θεοτόκου.
Αξίζει να γνωρίζει κανείς και τη διαφορά της Ηπείρου από τα νησιά: εδώ το πανηγύρι συνδέεται με την επιστροφή των ξενιτεμένων. Ο Αύγουστος είναι ο μήνας που τα χωριά της Ηπείρου ξαναγεμίζουν, και το γλέντι είναι το σημείο όπου η κοινότητα ξαναβρίσκεται - γι' αυτό και τα ηπειρώτικα πανηγύρια κρατούν τόσο πολύ, και γι' αυτό το αντάμωμα είναι λέξη που εμφανίζεται ξανά και ξανά στα ονόματά τους.
Πώς να το οργανώσεις
Το ηπειρώτικο καλοκαίρι ακολουθεί μια λογική: τα γλέντια πυκνώνουν όσο πλησιάζει ο Δεκαπενταύγουστος, κορυφώνονται στο τριήμερο 14-16 Αυγούστου, και σβήνουν σιγά σιγά ως το Γενέσιο της Θεοτόκου. Όποιος βρεθεί στην περιοχή εκείνες τις μέρες έχει να διαλέξει ανάμεσα σε δεκάδες χωριά - και το δύσκολο δεν είναι να βρει πανηγύρι, αλλά να διαλέξει ποιο.
Σε μια εποχή που η παραδοσιακή μουσική ακούγεται όλο και περισσότερο σε σκηνές και φεστιβάλ, το ηπειρώτικο πανηγύρι μένει εκεί που γεννήθηκε: στην πλατεία του χωριού, χωρίς εισιτήριο, με το κλαρίνο να παίζει για τον τόπο και όχι για το κοινό. Για κάθε επιβεβαιωμένη ημερομηνία, τα ζωντανά πανηγύρια της Ηπείρου είναι στο Mood.
