Τα πανηγύρια στην ορεινή Ήπειρο - γύρω από την Κόνιτσα, στα χωριά του Ζαγορίου και στο Πωγώνι - είναι ίσως τα πιο ξακουστά αυγουστιάτικα γλέντια της ελληνικής παράδοσης: πολυήμερες γιορτές στις πλατείες των πετρόχτιστων χωριών, με το κλαρίνο μπροστά, το πολυφωνικό τραγούδι του Πωγωνίου και τον αργό, βαρύ χορό που ξεχωρίζει την Ήπειρο από την υπόλοιπη Ελλάδα. Το Mood παρακολουθεί δεκατρία επιβεβαιωμένα γλέντια στην περιοχή της Κόνιτσας για το καλοκαίρι του 2026, από τον Ελαφότοπο στις 6 Αυγούστου ως το Βραδέτο στις 8 Σεπτεμβρίου.
Η Κόνιτσα στέκεται στη βόρεια άκρη της Ηπείρου, εκεί που ο Αώος βγαίνει από το φαράγγι του κάτω από την Πίνδο. Νότιά της απλώνονται τα Ζαγοροχώρια, τα πετρόχτιστα χωριά ανάμεσα στο Μιτσικέλι και στην Γκαμήλα, και δυτικά το Πωγώνι, στα σύνορα με την Αλβανία. Κάθε χωριό κρατά τη δική του γιορτή, δεμένη με τον άγιο της εκκλησιάς του, και ο Αύγουστος - ο μήνας που τα χωριά ξαναγεμίζουν - είναι ο μήνας που ανάβουν όλα μαζί. Ο οδηγός παρακάτω βάζει τη σεζόν σε σειρά.
Αύγουστος: η σεζόν ανοίγει στον Ελαφότοπο
Το πρόγραμμα ξεκινά στις 6 Αυγούστου, στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος, με το πανηγύρι στον Ελαφότοπο του Ζαγορίου, ενώ την ίδια μέρα καταγράφεται ακόμα ένα ζαγορίσιο γλέντι στην ευρύτερη περιοχή. Την επομένη, στις 7 Αυγούστου, τη σκυτάλη παίρνουν οι Μπρατίμια - Μπάντα που Γλεντά, με μια βραδιά στημένη γύρω από την κομπανία και το γλέντι της πλατείας.
Στις 12 Αυγούστου η γιορτή περνά στο Πωγώνι, με δύο βραδιές την ίδια μέρα: τη βραδιά της Κωνσταντίνας Τούνη και το Παμπωγωνήσιο αντάμωμα - τη μέρα που το Πωγώνι μαζεύεται σε ένα κοινό γλέντι, με τους ανθρώπους του από τα Γιάννενα, την Αθήνα και το εξωτερικό πίσω στα χωριά τους.
Δεκαπενταύγουστος: Κουκούλι, Μεσοβούνι και Τσεπέλοβο ταυτόχρονα
Η κορύφωση έρχεται στις 15 Αυγούστου, στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Στα δεδομένα του Mood είναι η πυκνότερη βραδιά της χρονιάς για την περιοχή, με τέσσερα γλέντια ταυτόχρονα: στο Κουκούλι, στο Μεσοβούνι, στο Τσεπέλοβο και ένα ακόμη πανηγύρι στο Ζαγόρι που καταγράφεται χωρίς όνομα χωριού.
Ο Δεκαπενταύγουστος στην ορεινή Ήπειρο δεν είναι μια βραδιά αλλά ένας κύκλος: τα γλέντια κρατούν συχνά δύο και τρεις μέρες, και το χωριό που γιορτάζει την Παναγία γεμίζει με τους δικούς του ανθρώπους - όσους έφυγαν για τις πόλεις και γυρίζουν κάθε χρόνο για αυτές ακριβώς τις μέρες. Το πανηγύρι είναι και η βραδιά της επιστροφής, όχι μόνο της γιορτής.
Μετά τον Δεκαπενταύγουστο: ο κύκλος κλείνει στο Βραδέτο
Η σεζόν δεν σταματά στις 15 του μήνα. Στις 24 Αυγούστου καταγράφεται νέο γλέντι στο Ζαγόρι και στις 29, του Αγίου Ιωάννη, ακόμα ένα. Το φινάλε έρχεται στις 8 Σεπτεμβρίου, στο Γενέσιο της Θεοτόκου, με το πανηγύρι στο Βραδέτο - από τα ψηλότερα χωριά του Ζαγορίου, γνωστό για τη λιθόστρωτη Σκάλα του - και ένα δεύτερο ζαγορίσιο γλέντι την ίδια μέρα, το οποίο κλείνει το ηπειρώτικο καλοκαίρι.
Το κλαρίνο, το πολυφωνικό και ο βαρύς χορός
Αυτό που ξεχωρίζει τα πανηγύρια αυτής της γωνιάς της Ηπείρου δεν είναι το πρόγραμμα αλλά ο ήχος. Στην καρδιά του γλεντιού στέκει η κομπανία - κλαρίνο, βιολί, λαούτο και ντέφι - με το κλαρίνο να κρατά τη μελωδία και να ανοίγει τη βραδιά με τους αργούς σκοπούς πριν ανέβει ο ρυθμός. Το Πωγώνι προσθέτει κάτι που δεν υπάρχει σχεδόν πουθενά αλλού στην Ελλάδα: το πολυφωνικό τραγούδι, τραγούδι χωρίς όργανα, όπου η παρέα χτίζει τη μελωδία σε φωνές που μπαίνουν η μία πάνω στην άλλη.
Ο χορός ακολουθεί τον ίδιο δρόμο. Ξεκινά βαρύς και αργός - ο πωγωνίσιος, ο χορός στα τρία και ο ζαγορίσιος - και μόνο όταν προχωρήσει η βραδιά ανοίγει σε πιο γρήγορους σκοπούς. Το γλέντι εδώ χτίζεται σιγά, με το κλαρίνο να δίνει τον τόνο και τον κύκλο του χορού να μεγαλώνει όσο περνούν οι ώρες.
Πώς λειτουργεί το πανηγύρι στην ορεινή Ήπειρο
Το πανηγύρι δεν είναι event με εισιτήριο. Στήνεται στην πλατεία του χωριού, κάτω από τον πλάτανο, με μεγάλα τραπέζια, τοπικό φαγητό και κρασί, και την κομπανία στη μέση. Ο κόσμος τρώει, πίνει και χορεύει, και το γλέντι κρατά όσο κρατά η διάθεση, συχνά ως το ξημέρωμα. Δεν χρειάζεται πρόσκληση ούτε κράτηση - όποιος βρεθεί στο χωριό τη σωστή μέρα μπαίνει στο τραπέζι όπως όλοι.
Το δύσκολο κομμάτι είναι το ημερολόγιο. Τα γλέντια της περιοχής δεν διαφημίζονται έξω από την τοπική κοινότητα, και αρκετά καταγράφονται χωρίς όνομα χωριού - η μέρα και η περιοχή είναι συχνά ό,τι υπάρχει μέχρι να μάθεις τα υπόλοιπα επιτόπου. Οι δεκατρείς ημερομηνίες παραπάνω καλύπτουν ακριβώς αυτό το κενό για το 2026.
Σε μια εποχή που το Ζαγόρι γεμίζει πεζοπόρους, φωτογράφους και ξενώνες, το αυγουστιάτικο πανηγύρι κρατά κάτι πιο παλιό: μια γιορτή που ανήκει στην κοινότητα και όχι στους επισκέπτες, με τον ήχο του κλαρίνου και τον αργό χορό που δεν βιάζεται. Η πυκνότερη βραδιά της σεζόν, με τέσσερα χωριά αναμμένα ταυτόχρονα, είναι ο Δεκαπενταύγουστος - και το πανηγύρι στο Κουκούλι Ζαγορίου είναι το σημείο για να ξεκινήσει κανείς.
